do góry
Strona główna / Wydawnictwa WUG / "Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie"

"Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie"

12/2018 - okładka

MIESIĘCZNIK WYŻSZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

Numer 12/2018

Andrzej KALUS

Słabe ogniwa systemów zaopatrzenia, doboru i stosowania półmasek filtrujących w kopalniach węgla kamiennego

W artykule pokazano słabe ogniwa systemów zaopatrzenia, doboru i stosowania półmasek filtrujących w kopalniach węgla kamiennego oraz warunki konieczne skutecznej ochrony. Zbyt często dominuje błędne przekonanie, że aby poprawić skuteczność ochrony pracowników, wystarczy zastosować wyższą od wymaganej klasę ochronną sprzętu filtracyjnego. Tymczasem, oprócz klasy ochronnej, o skuteczności ochrony decydują również dobre dopasowanie do kształtu i wielkości twarzy (szczelność półmaski) oraz uciążliwość stosowania półmaski w rzeczywistych warunkach środowiska pracy (opory oddychania i ergonomia). Niestety, opory oddychania dostępnych na rynku półmasek filtrujących lub filtrów do półmasek nie są podawane w specyfikacjach technicznych, co uniemożliwia przeprowadzenie analizy porównawczej pod tym kątem, czy wykorzystanie tej informacji podczas ustalania warunków procedur przetargowych. Prowadzi to do sytuacji, że podczas przetargów nie są uwzględniane opory oddychania półmasek filtrujących lub filtrów, a kryterium najniższej ceny daje przewagę produktom gorszej jakości kosztem produktów wykonanych z lepszych materiałów i o lepszych parametrach. Panuje przekonanie, że certyfikat oceny typu na zgodność z odpowiednią normą techniczną wydany przez jednostkę notyfikowaną dla półmaski filtrującej lub filtru gwarantuje, że ten środek ochrony sprawdzi się nawet w trudnych warunkach mikroklimatu przy wysokiej temperaturze i wilgotności powietrza. Nie zawsze tak jest, gdyż warunki temperatury i wilgotności, w jakich półmaski lub filtry są badane w laboratorium, znacznie różnią się od tych najtrudniejszych, które występują na dołowych stanowiskach pracy. W efekcie kluczowe parametry, takie jak np. opory oddychania, w trudnych warunkach mikroklimatu mogą być znacznie większe od tych wyznaczonych w laboratorium i nieakceptowalne dla pracowników.


Aneta GRODZICKA, Jan SZLĄZAK, Piotr BUCHWALD, Jacek DOPIERAŁA

Analiza częstości akcji serca ratownika górniczego

W artykule zamieszczono wyniki badań przeprowadzonych na grupie ratowników górniczych. Wyniki zestawiono tabelarycznie w zależności od grupy wiekowej i kolejności wykonywania ćwiczeń na „drabinie bez końca”. Analiza wyników uwzględniała wartość początkową, końcową i różnice w częstości akcji serca podczas prowadzonych pomiarów. W przypadku ratowników z przedziału wiekowego do 30 lat minimalna różnica w częstości akcji serca po wykonanym ćwiczeniu na „drabinie bez końca” wyniosła 10 uderzeń na minutę, zaś maksymalna 80 uderzeń na minutę. Natomiast w przypadku ratowników z przedziału wiekowego 31–40 lat u jednego ratownika zaobserwowano spadek wartości częstości akcji serca z 120 na 110 uderzeń na minutę. Ratownik wykonywał ćwiczenie na „drabinie bez końca” w trzeciej kolejności. Maksymalna wartość różnic w tym przedziale osiągnęła 80 uderzeń na minutę. Z kolei ratownicy powyżej 40 lat w większości przypadków uzyskiwali znaczny wzrost wartości końcowej. Wyniki badań potwierdzają, że zaproponowany schemat kolejności wykonywania ćwiczeń na pięciu urządzeniach (młot, ergometr, drabina bez końca, rower i bieżnia – rys. 2) jest w pełni uzasadniony i nie ma potrzeby jego zmiany.


Corina SCHOBER

Systemy GIS w zagospodarowaniu i nadzorowaniu surowców oraz kopalń w Saksonii

Efektywna realizacja zadań Saksońskiego Wyższego Urzędu Górniczego (Sächsisches Oberbergamt – SOBA) nie byłaby możliwa bez nowoczesnych cyfrowych systemów baz danych. Należą do nich Saksoński System Informacji Górniczej i Rejestr Historycznego Górnictwa oraz prowadzone w powiązaniu z nimi aplikacje. Saksoński System Informacji Górniczej umożliwia automatyczną generację niezbędnych raportów, zróżnicowanych zestawień statystycznych oraz tworzenie map tematycznych. W oparciu o zgromadzone w systemie dane można zaprezentować w GIS położenie i kształt zakładów górniczych i ich obiektów wraz z danymi rzeczowymi. Na podstawie danych systemu SOBA prowadzi mapę koncesji Saksonii (Berechtsamskarte), pozwalającą na łatwe rozpoznanie przypadków pokrywania się wnioskowanych obszarów koncesyjnych. Rejestr Historycznego Górnictwa (Altbergbaukataster – ABK), z kolei, gromadzi dane dotyczące pozostałości po działalności górniczej i górnictwa bez sukcesji prawnej, wskazanych w ramach analiz szkód górniczych oraz możliwych skutków oddziaływania historycznego górnictwa na obiekty budowlane. Rejestr zawiera m.in. aktualne mapy poeksploatacyjnych pustek podziemnych (Hohlraumkarte), z oznaczonymi obszarami wyrobisk podziemnych mogących stanowić zagrożenie dla ludności, przedsiębiorstw i ich mienia. Z kolei, platforma saksońskich danych geotechnicznych (GDI Sachsen) ma na celu udostępnianie szerokiemu gronu odbiorców cyfrowych danych geotechnicznych, będących w posiadaniu instytucji państwowych. Dostęp i korzystanie z tych danych oraz innych informacji geologicznych umożliwia Geoportal Atlas Saksonii (Geoportal Sachsenantlas). Kolejnym komponentem platformy jest Saksoński Portal Środowiskowy (SachsenPortalU), zawierający m.in. szczegółowe mapy oraz informacje na takie tematy, jak: odpady i ścieki, grunty i gleby, energia, informacje przeciwpowodziowe, geologia, hałas, natura i krajobraz oraz woda. Opracowane w Saksońskim Wyższym Urzędzie Górniczym aplikacje baz danych w znacznym stopniu odzwierciedlają i wspomagają pracę urzędu. Ich zastosowanie pozwala na optymalizację procesów administracyjnych, zwiększenie ich efektywności oraz systematyczną poprawę jakości świadczonych usług.


Anna Swiniarska-Tadla

Barbórka 2018


Katarzyna DOMAGAŁA-SZYMONEK

Skarby Ziemi i ich nie zawsze znane zastosowania


Wyższy Urząd Górniczy

Adres:
ul. Poniatowskiego 31, 40-055 Katowice
Centrala:
tel. +48 32 736 17 00, +48 32 251 14 71
Dyspozytor:
tel. +48 32 736 17 47
fax: +48 32 251 48 84

Godziny pracy urzędu:

poniedziałek - piątek
7.30 - 15.30
wtorek (Kancelaria Główna i Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej)
7.30 - 18.00