Udział Wyższego Urzędu Górniczego w europejskim programie JACOP

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego pełni funkcję wyspecjalizowanego organu kontroli wyrobów oraz nadzoru rynku w odniesieniu do produktów przeznaczonych do stosowania w ruchu zakładów górniczych.

Zadania te realizowane są na podstawie przepisów ustaw o systemie oceny zgodności, o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, a także o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych maszyn mobilnych. W celu zapewnienia najwyższych standardów bezpieczeństwa w polskim górnictwie, przedstawiciele Departamentu Energomechanicznego i Infrastruktury Podstawowej WUG, wykonując zadania organu nadzoru rynku, uczestniczą w pracach grup współpracy administracyjnej (Administrative Cooperation Groups - AdCos), w szczególności:

• ATEX - działającej w ramach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/34/UE w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej;
• LVD - działającej w ramach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/35/UE w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia;
• MD - działającej w ramach dyrektywy 2006/42/WE dotyczącej maszyn;
• CIVEX - działającej w ramach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/28/UE w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku i kontroli materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

W ramach członkostwa w Grupie Współpracy Administracyjnej AdCo ATEX przedstawiciele Departamentu Energomechanicznego i Infrastruktury Podstawowej uczestniczą w programie Joint Actions on Compliance of Products (JACOP).

JACOP jest mechanizmem skoordynowanych działań w zakresie nadzoru rynku i kontroli zgodności wyrobów z wymaganiami prawodawstwa Unii Europejskiej, realizowanym przez Komisję Europejską we współpracy z krajowymi organami nadzoru rynku (Market Surveillance Authorities - MSA) państw UE i EFTA.

Celem tego mechanizmu jest przede wszystkim zapewnienie, aby na jednolitym rynku Unii Europejskiej były udostępniane wyłącznie wyroby bezpieczne i spełniające wymagania określone w przepisach unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. Działania te przyczyniają się również do zapewnienia uczciwej konkurencji poprzez ograniczenie obecności na rynku wyrobów niezgodnych z wymaganiami.

W ramach udziału w programie JACOP, dotyczącym wyrobów objętych dyrektywą ATEX, Wyższy Urząd Górniczy, we współpracy z Komisją Europejską i pozostałymi uczestniczącymi państwami, dokonują wspólnego wyboru oraz zakupu opraw oświetleniowych przeznaczonych do stosowania w atmosferach potencjalnie wybuchowych, należących do kategorii 2 i 3, które następnie zostaną poddane badaniom laboratoryjnym.

Zakres badań obejmuje weryfikację spełnienia przez wybrane wyroby wymagań określonych w odpowiednich przepisach dotyczących ich zgodności, w tym wymagań związanych z bezpieczeństwem oraz prawidłowym oznakowaniem i dokumentacją. W przypadku stwierdzenia niezgodności wyniki badań będą podstawą do wspólnego uzgodnienia sposobu dalszego postępowania oraz odpowiednich działań. Ponadto elementem udziału w JACOP jest wymiana doświadczeń pomiędzy organami nadzoru rynku, ujednolicanie metod kontroli i oceny zgodności wyrobów oraz rozwijanie współpracy transgranicznej. Wspólne działania pozwalają na skuteczniejsze identyfikowanie wyrobów stwarzających zagrożenie oraz podejmowanie skoordynowanych działań w odniesieniu do produktów dostępnych na jednolitym rynku UE.

Udział przedstawicieli Wyższego Urzędu Górniczego w programie JACOP, w szczególności w ramach AdCo ATEX, umożliwia wykorzystanie doświadczeń i wyników wspólnych badań do zwiększenia skuteczności krajowego nadzoru rynku nad wyrobami przeznaczonymi do stosowania w ruchu zakładów górniczych.