godło Polski
PL EN

07.01.2008

Wyższy Urząd Górniczy
Departament Warunków Pracy

Katowice, dnia 23.01.2008 r.

I N F O R M A C J A Nr 3/2008/EW

o awarii wiertniczej, zaistniałej w dniu 7.01.2008 r. o godzinie 1130 w miejscowości Jastrzębie Zdrój, związanej z pozostawieniem sondy PKNN-58, ze źródłem promieniowania Am 241-Be, w otworze badawczym BD-57 wierconym przez Śląskie Towarzystwo Wiertnicze „Dalbis” Sp. z o.o.

Awaria wiertnicza zaistniała w trakcie wykonywania badań geofizycznych nieuzbrojonej części otworu BD-57 przy użyciu sondy PKNN-58 ze źródłem promieniowania Am 241-Be. Prace wiertnicze wykonywane były na zlecenie Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. w Jastrzębiu Zdroju przez Śląskie Towarzystwo Wiertnicze „Dalbis” Sp. z o.o. Plan ruchu obejmował wykonanie jednego otworu badawczego BD-57 pod szyb I Bzie, mającego na celu dodatkowe zbadanie złoża węgla kamiennego „Bzie-Dębina-1-Zachód” oraz parametrów geologiczno-inżynierskich pod budowę tego szybu. Wiercenie otworu oparte było na założeniach projektu prac geologicznych, dla dodatkowego rozpoznania północnej części złoża węgla kamiennego „Bzie-Dębina-1-Zachód”, stanowiącego załącznik do wniosku koncesyjnego.

Wiercenie otworu rozpoczęto urządzeniem A-60 w dniu 30.07.2007 r. Otwór zarurowany został do głębokości 253 m, głębokość otworu w momencie zaistnienia zdarzenia -777 m, średnica wiercenia Φ 216 mm. Projekt prac geologicznych dla dodatkowego rozpoznania północnej części złoża węgla kamiennego „Bzie-Dębina-1-Zachód”, zakładał przeprowadzenie badań geofizycznych, na całej długości otworu, przed każdym rurowaniem i po zakończeniu wiercenia. Celem tych badań było:

  • uściślenie profilu litologicznego,
  • określenie krzywizn otworu,
  • interpretacja występujących w profilu otworu warstw węgla,
  • opracowanie ilościowej interpretacji dla celów hydrogeologicznych,
  • wyznaczenie miejsc dopływu wód złożowych,
  • określenie temperatury skał.

Zakres badań geofizycznych, zleconych grupie pomiarowej Geofizyki Kraków - BGW Krosno, obejmował wykonanie pomiarów zestawem sond elektrycznych (KSP3, KSP2, KSP1, rezstywimetrem PSr-XY), profilowanie radiometryczne sondą PKNN-58 (k-d), profilowanie temperatury oraz pomiar krzywizny i skawernowania otworu (kawernomierz).

Dnia 6.01.2008 r., od godziny 800 do godziny 1200, wykonywano sondą PKNN-58 badania geofizyczne (pomiary radiometryczne). Zestaw pomiarowy zapuszczono tylko do głębokości 550 m prawdopodobnie z powodu zawężenia średnicy otworu. W trakcie wykonywania pomiaru, od głębokości 550 m w górę, sonda została przychwycona pod butem rur na głębokości 253 m. Od godziny 1200 dnia 6.01.2008 r. do dnia 7.01.2008 r. podejmowano próby uwolnienia sondy polegające na opuszczaniu kabla pomiarowego mocującego sondę, a następnie jego napinaniu. W trakcie tych działań, około godziny 1130 w dniu 7.01.2008r., doszło do zerwania sondy z kabla pomiarowego. Pomiary kontrolno-techniczne zlokalizowały ją na głębokości około 550 m. Pomiary dozymetryczne oraz pomiary skażeń płuczki, wykonywane podczas zabiegów instrumentacyjnych w dniach 7.01. - 10.01.2008 r., nie wykazały skażenia promieniotwórczego. Roboty instrumentacyjne, związane z wydobyciem sondy, wstrzymano dnia 11.01.2008 r. po przeprowadzeniu pomiarów geofizycznych określających jej położenie. W dniu 14.01.2008 r., po uprzedniej analizie koniecznych działań, podjęto ponownie próby wydobycia sondy, w których uczestniczyli pracownicy Śląskiego Towarzystwa Wiertniczego „Dalbis” Sp. z o.o. oraz Geofizyki Kraków - BGW Krosno. Dotychczas prowadzone prace instrumentacyjne nie dały pozytywnego rezultatu.

Przyczyną awarii było przychwycenie sondy PKNN-58 pod butem rur na głębokości 253 m, a następnie zerwanie kabla pomiarowego podczas próby uwalniania sondy.

Okręgowy Urząd Górniczy w Rybniku prowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące przyczyn i okoliczności zaistniałego zdarzenia..

Informację opracowano na podstawie danych z OUG w Rybniku.

do góry